Form A: certificaat van oorsprong in het APS-systeem
Hoe Form A certificaten werken binnen het Stelsel van Algemene Preferenties voor export uit ontwikkelingslanden.
Het Form A (ook wel Certificate of Origin Form A) is een oorsprongscertificaat dat wordt afgegeven door bevoegde autoriteiten in ontwikkelingslanden ten behoeve van de preferentiële invoer in de EU onder het Algemeen Preferentieel Stelsel (APS), internationaal bekend als het Generalised Scheme of Preferences (GSP). Het certificaat bevestigt dat goederen de oorsprong hebben van het begunstigde land en daarmee in aanmerking komen voor verlaagde of nultarieven bij invoer in de EU.
Context: het APS/GSP-systeem
Het APS is een eenzijdig preferentiestelsel van de EU dat ontwikkelingslanden tariefvoordelen biedt om hun export naar de EU te stimuleren. Er zijn drie niveaus:
| Regeling | Omschrijving | Tariefvoordeel |
|---|---|---|
| Standaard APS | Basispreferentie voor circa 65 landen | Verlaagde invoerrechten |
| APS+ | Bijzondere stimuleringsregeling | Extra verlaagde rechten |
| EBA (Everything But Arms) | Voor minst-ontwikkelde landen | Nulrecht (behalve wapens) |
Welke landen geven Form A af?
Het Form A wordt afgegeven door de bevoegde autoriteiten (meestal de Kamer van Koophandel of het ministerie van handel) van APS-begunstigde landen. De lijst omvat onder meer:
- Landen in Zuidoost-Azie (Vietnam, Cambodja, Bangladesh, Myanmar)
- Afrikaanse landen (Kenia, Ethiopie, Nigeria)
- Latijns-Amerikaanse landen (Bolivia, Paraguay)
- Centraal-Aziatische landen (Pakistan, Sri Lanka, Oezbekistan)
De actuele lijst van begunstigde landen wordt periodiek herzien door de Europese Commissie.
Vereisten voor EU-importeurs
Bij invoer in de EU op basis van een Form A moet de importeur aan de volgende eisen voldoen:
- Geldig Form A overleggen — het originele certificaat moet bij de douaneaangifte worden ingediend
- Directe verzending — de goederen moeten rechtstreeks vanuit het begunstigde land naar de EU zijn vervoerd (of via een doorvoerland zonder bewerking)
- Waardegrens respecteren — boven bepaalde waarden is een Form A verplicht (onder de drempel kan een oorsprongsverklaring op de factuur volstaan)
- Geldigheid controleren — een Form A is 10 maanden geldig na afgifte
- Verificatie mogelijk maken — de douane kan achteraf verificatie aanvragen bij de autoriteiten van het uitvoerland
Overgang naar het REX-systeem
De EU heeft het systeem van oorsprongsbewijzen onder het APS ingrijpend hervormd door de introductie van het REX-systeem (Registered Exporter System). De belangrijkste veranderingen:
- Zelf-certificering — geregistreerde exporteurs stellen zelf oorsprongsverklaringen op in plaats van een Form A aan te vragen
- Registratie vereist — exporteurs moeten zich registreren in de REX-database
- Waardegrens — onder EUR 6.000 mag elke exporteur een oorsprongsverklaring opstellen, daarboven alleen REX-geregistreerde exporteurs
- Geleidelijke uitfasering — het Form A wordt stapsgewijs vervangen door REX-oorsprongsverklaringen
Wat betekent dit in de praktijk?
Voor EU-importeurs betekent de overgang dat zij steeds vaker oorsprongsverklaringen ontvangen in plaats van Form A-certificaten. Het is zaak om:
- Te controleren of de exporteur REX-geregistreerd is via de openbare REX-database
- De oorsprongsverklaring op juistheid te controleren (REX-nummer, omschrijving, oorsprong)
- De bewaartermijn van drie jaar voor alle oorsprongsdocumenten te respecteren
Related articles
- EUR-1 certificaat: standaard en vereenvoudigde procedures: Complete handleiding over EUR-1 certificaten, inclusief wanneer vereenvoudigde procedures gelden en hoe u ze gebruikt.
- EUR-MED certificaat: toepassingen in de Pan-Euro-Mediterrane zone: Hoe het EUR-MED certificaat diagonale cumulatie mogelijk maakt binnen het Pan-Euro-Mediterrane netwerk.
- Vereenvoudigde regeling in het APS: REX-systeem en drempels: Hoe het REX-zelfcertificeringssysteem Form A vervangt voor APS-begunstigde landen boven de drempel.
Related downloads
- Whitepaper: Preferentiele oorsprong zonder risico: Gids voor ROSA, BOI en REX met checklist-sjablonen voor de eerste audit-sprint.
- AI-gestuurde oorsprongsclassificatie met explainability: Hoe verklaarbare AI de nauwkeurigheid van oorsprongsclassificatie verbetert en geschillen vermindert.
- Vergelijking: handmatige oorsprongsprocessen versus PSRA: Laat zien hoe traceerbaarheid en processnelheid verbeteren ten opzichte van handwerk.
Related definitions
- EUR-1 certificaat: Het EUR-1 certificaat (certificaat inzake goederenverkeer) is het standaard bewijs van preferentiële oorsprong bij export naar landen met een bilateraal handelsakkoord met de EU.
- EUR-MED certificaat: Het EUR-MED certificaat is de variant van het goederenverkeerscertificaat die diagonale cumulatie binnen de PEM-zone mogelijk maakt en aangeeft of cumulatie is toegepast.
- Certificaat van oorsprong (Form A): Form A is het certificaat van oorsprong dat ontwikkelingslanden afgeven als bewijs van preferentiële oorsprong onder het APS (Algemeen Preferentieel Stelsel).
- Preferentiele oorsprong: Preferentiele oorsprong bepaalt of goederen onder een handelsakkoord in aanmerking komen voor gunstiger behandeling.