Bewijsmiddelen bij preferentiele herkomst: compleet overzicht

Een compleet overzicht van alle bewijstypes die nodig zijn om preferentiele oorsprong te claimen onder EU-handelsakkoorden.

Pillar context

Een bewijsmiddel bij preferentiële oorsprong is het officieel document of de verklaring waarmee een exporteur aantoont dat een product voldoet aan de oorsprongsregels van een handelsovereenkomst. Het juiste bewijsmiddel bepaalt of de importeur het verlaagde tarief daadwerkelijk mag toepassen. Zonder geldig bewijs vervalt het recht op preferentie, ongeacht de feitelijke oorsprong van het product.

Overzicht van bewijstypes

Bewijsmiddel	Afgegeven door	Wanneer van toepassing	Geldigheid
EUR.1-certificaat	Douaneautoriteit van het land van uitvoer	Bilaterale overeenkomsten (EU-Turkije, EU-EFTA, etc.)	4 maanden (standaard), 10 maanden voor enkele overeenkomsten
EUR-MED-certificaat	Douaneautoriteit van het land van uitvoer	PEM-conventie bij diagonale cumulatie (klassieke regels)	4 maanden
Oorsprongsverklaring op factuur	Exporteur zelf	Zendingen onder drempelbedrag (veelal EUR 6.000)	4 maanden
Oorsprongsverklaring door toegelaten exporteur	Geautoriseerde exporteur (AEO-achtig)	Boven drempelbedrag, zonder EUR.1	4 maanden
REX-verklaring (Registered Exporter)	Geregistreerde exporteur in REX-systeem	APS (Algemeen Preferentieel Stelsel), sommige EPA-overeenkomsten	12 maanden (doorlopend)
Form A (Certificate of Origin Form A)	Douaneautoriteit van het ontwikkelingsland	APS-uitvoer vanuit ontwikkelingslanden (wordt geleidelijk vervangen door REX)	10 maanden
Kennisgeving van oorsprong (Statement on Origin)	Exporteur zelf	EU-UK TCA, EU-Japan EPA, EU-Canada CETA	12 maanden voor meervoudige zendingen

Wanneer welk bewijsmiddel gebruiken

EUR.1-certificaat

De exporteur dient een aanvraag in bij de douaneautoriteit van het land van uitvoer.
De douane verifieert de oorsprong en geeft het certificaat af.
Het origineel vergezelt de goederen naar het importland.
De importeur legt het EUR.1 over bij de douaneaangifte om het preferentiele tarief te claimen.

Let op: Het EUR.1 moet voor of op het moment van uitvoer worden aangevraagd. Aanvraag achteraf (a posteriori) is alleen in uitzonderingsgevallen mogelijk.

EUR-MED-certificaat

Functioneert identiek aan het EUR.1, maar bevat een extra veld waarin wordt vermeld of en met welk land cumulatie is toegepast. Vereist onder de klassieke PEM-regels wanneer diagonale cumulatie wordt geclaimd.

Oorsprongsverklaring op factuur

Voorwaarde	Specificatie
Maximale waarde	EUR 6.000 (standaard)
Tekst	Voorgeschreven formulering per overeenkomst
Ondertekening	Handtekening van de exporteur
Taal	Officieel voorgeschreven taalversies

REX-systeem

Het REX-systeem vervangt geleidelijk Form A voor APS-begunstigde landen. De exporteur registreert zich eenmalig en kan vervolgens zelf oorsprongsverklaringen afleggen.

Aspect	Detail
Registratie	Bij nationale autoriteit van het exportland
Drempel	Verplicht bij zendingen boven EUR 6.000
Verificatie	Importland kan via de REX-database de registratie controleren
Geldigheid	Doorlopend, zolang registratie actief is

Statement on Origin (kennisgeving van oorsprong)

Toegepast onder moderne overeenkomsten zoals de EU-UK TCA en EU-Japan EPA.

De exporteur neemt een voorgeschreven oorsprongstekst op in een handelsdocument (factuur, paklijst of ander document).
Boven de drempelwaarde is registratie als geregistreerde exporteur of REX-nummer vereist.
Voor meervoudige zendingen van identieke producten kan de verklaring een geldigheid van maximaal 12 maanden hebben.

Overzicht per type handelsovereenkomst

Type overeenkomst	Primair bewijsmiddel	Alternatief
Bilateraal (EU-Turkije, etc.)	EUR.1	Oorsprongsverklaring op factuur (onder drempel)
PEM-conventie (klassiek)	EUR.1 of EUR-MED	Oorsprongsverklaring met EUR-MED-vermelding
PEM-conventie (herzien)	EUR.1	Oorsprongsverklaring (zonder EUR-MED-vereiste)
APS (ontwikkelingslanden)	REX-verklaring	Form A (in afbouwfase)
Moderne bilaterale EPA/FTA	Statement on Origin	Geen EUR.1 vereist

Controlepunten bij ontvangst

Geldigheid: Is het bewijs binnen de geldigheidstermijn?
Volledigheid: Zijn alle verplichte velden ingevuld (productnaam, HS-code, partijen)?
Consistentie: Komen de gegevens overeen met de factuur en de douaneaangifte?
Bevoegdheid: Is het afgegeven door een bevoegde autoriteit of geautoriseerde exporteur?
Cumulatievermelding: Is bij diagonale cumulatie de EUR-MED-vermelding aanwezig (klassieke PEM)?

Het juiste bewijsmiddel hangt af van de toepasselijke handelsovereenkomst, de waarde van de zending en de oorsprong van de materialen. Een fout in het bewijstype leidt tot verlies van preferentie bij invoer.

Preferentiele oorsprong: de basis in 2026: Van ROSA-check tot BOI met workflow- en dossierproof.
Preferentiele oorsprong uitgelegd: ROSA, BOI en de beslisboom: Een complete gids over preferentiele oorsprong met uitleg over ROSA, BOI, de beslisboom voor oorsprongsbepaling en veelvoorkomende valkuilen.
REX-verklaringen genereren: wat elke exporteur moet weten: Alles over het Registered Exporter System: wanneer REX verplicht is, hoe u verklaringen correct genereert, en welke fouten u moet vermijden.

Related downloads

Whitepaper: Preferentiele oorsprong zonder risico: Gids voor ROSA, BOI en REX met checklist-sjablonen voor de eerste audit-sprint.
AI-gestuurde oorsprongsclassificatie met explainability: Hoe verklaarbare AI de nauwkeurigheid van oorsprongsclassificatie verbetert en geschillen vermindert.
Vergelijking: handmatige oorsprongsprocessen versus PSRA: Laat zien hoe traceerbaarheid en processnelheid verbeteren ten opzichte van handwerk.

Related definitions

Preferentiele oorsprong: Preferentiele oorsprong bepaalt of goederen onder een handelsakkoord in aanmerking komen voor gunstiger behandeling.
Leveranciersverklaring: Een leveranciersverklaring legt vast welke oorsprongsinformatie een leverancier voor geleverde goederen afgeeft.
REX: REX verwijst naar geregistreerde exporteurs die onder bepaalde regelingen oorsprongsverklaringen mogen afgeven.
BOI: BOI staat voor een bindende oorsprongs- of inlichtingenbeslissing die juridische houvast geeft.